Αυτό δεν είναι τραγούδι # 770
Dj της ημέρας, η Χριστίνα Παπαβασιλείου
Για τα δέντρα που χάθηκαν. Τώρα, πέρυσι, πρόπερσι, χρόνια, για τα δέντρα που χάνονται. Κι είναι και εκείνο το χαμόγελο που αναδύεται, όταν λένε ότι απειλήθηκαν σπίτια αλλά γλίτωσαν. Πόσο μου μεγαλώνει τη λύπη. Όχι γιατί σώθηκαν, αλλά για τον υποβιβασμό των δέντρων. Που χάθηκαν. Που θα κάνει καιρό πολύν να ξαναβγεί από τις ρίζες του, στην αρχή μια μικρή πρασινάδα και σιγά, αργά, να ξαναγίνει κάποτε η σκιά του τόση που να μπορείς να κάτσεις από κάτω του. Να σηκώσεις το κεφάλι και να το δεις ψηλό, μοναδικό. Για τα δέντρα λοιπόν που πάλι χάθηκαν, πύρινα εγκατέλειψαν το εδώ, αφήνοντας μια ερήμωση.
Δεν θέλω να γράψω άλλο.
(φωτογραφία εξωφύλλου: Ορέστης Παπαβασιλείου)
* * *
Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.
Βιβλία για παιδιά: προτάσεις μιας βιβλιόφιλης μαμάς
—της Αγγελικής Μποζίκη—
Μια μέρα πριν από λίγους μήνες πήρα μαζί μου τον Πέτρο στο λιμάνι του Πειραιά σε μια δράση για τους πρόσφυγες. Με την αθωότητα που διακρίνει τα παιδιά, έπαιξε με την ψυχή του και φυσικά δεν κατάλαβε το δράμα που διαδραματιζόταν δίπλα του. Όταν γυρίζαμε στο αυτοκίνητο με ρώτησε που ήταν το σπίτι των καινούριων του φίλων. Με απλά λόγια προσπάθησα να του εξηγήσω. Όταν είδα την ανάρτηση για αυτό το βιβλίο από τις εκδόσεις Πατάκη ενθουσιάστηκα. Ένα παιδικό βιβλίο για ένα τόσο δύσκολο θέμα όπως είναι το προσφυγικό.
Η συγγραφέας έγραψε και εικονογράφησε μια ιστορία για το ταξίδι των προσφύγων βασισμένη σε πολλές ιστορίες ανθρώπων, που της εμπιστεύτηκαν τα όσα πέρασαν κατά την διάρκεια του «ταξιδιού» προς μια άλλη πατρίδα. Πως είναι να τα αφήνεις όλα πίσω σου και να ταξιδεύεις προς έναν τόπο που δεν γνωρίζεις, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες και αντιξοότητες.
Το ταξίδι μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που ζούσε με την οικογένεια του μια ευτυχισμένη ζωή μέχρι που ήρθε ο πόλεμος και τα πάντα ανατράπηκαν. Ο πόλεμος πήρε τον πατέρα και ύστερα χώρεσαν τα υπάρχοντα τους σε βαλίτσες, χαιρέτησαν φίλους και γνωστούς και ξεκίνησαν για μια καινούρια πατρίδα. Ο δρόμος δύσκολος και τα εμπόδια πολλά. Σκοτάδι, δάση, δύσβατα μονοπάτια και στο τέλος η θάλασσα. Η βάρκα που θα σε περάσει απέναντι μαζί με τόσους σαν και εσένα που προσδοκούν ότι θα φτάσουν σε ένα ασφαλές μέρος. Με την ελπίδα να ξεκινήσουν από την αρχή.
Είναι το συγγραφικό ντεμπούτο της Φραντζέσκας Σάννα, που θα εντυπωσιάσει μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Το κείμενο λιτό που όμως κερδίζει τις εντυπώσεις. Εξίσου εντυπωσιακή και η εικονογράφηση γεμάτη από χρωματικές αντιθέσεις. Το μαύρο για την φρίκη και το φόβο που φέρνει μαζί του ο πόλεμος και το κόκκινο για την ελπίδα. Η ίδια η συγγραφέας δήλωσε ότι η ιδέα για αυτό το βιβλίο γεννήθηκε όταν συνάντησε δυο κορίτσια σε ένα κέντρο μεταναστών. Ακολούθησε η καταγραφή των ιστοριών των μεταναστών από διαφορετικές χώρες και όταν ξεκίνησε το μεταπτυχιακό της στο πανεπιστήμιο της Λουκέρνης, αποφάσισε να φτιάξει ένα βιβλίο με όλες αυτές τις ιστορίες δίνοντας φωνή σε όλους αυτούς τους ανθρώπους.
Όταν διάβασα αυτό το βιβλίο για πρώτη φορά στον Πέτρο, εντυπωσιάστηκα από το πώς τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν και τις πιο δύσκολες έννοιες, αν ειπωθούν σωστά. Του μίλησα για τον πόλεμο και για τα παιδιά που αναγκάστηκαν να ξεριζωθούν για να μη φοβούνται πια και θυμήθηκε τα παιδιά από το λιμάνι του Πειραιά που ζούσαν στις σκηνές. Φυσικά μετά ακολούθησαν ακόμα περισσότερες ερωτήσεις.
Μια πολύ συγκινητική ιστορία που θα θυμίσει σε όλους ότι πίσω από κάθε πρόσφυγα, υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία. Μια ιστορία ενός παιδιού πού είχε μια ζωή που την κατέστρεψε ο πόλεμος και ξεκίνησαν για το μεγάλο ταξίδι προσδοκώντας να κάνουν μια καινούρια αρχή.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη και απευθύνεται σε παιδιά από τεσσάρων ετών.
Αυτό δεν είναι τραγούδι #767
Dj της ημέρας, η Παρασκευή Χατζηνικόλα
Η ζωή σχεδόν πάντα μια σταθερή πορεία. Παιδιά ονειρευόμαστε, μεγαλώνουμε, μαθαίνουμε και γερνάμε συνήθως σοφοί. Χάρη ή «εξαιτίας» των ανθρώπων που πέρασαν από τη ζωή μας. Ήρθαν, προσπέρασαν, έμειναν, έφυγαν. Άλλοι για λίγο και άλλοι για πάντα. Και τι περίεργο! Ακόμα κι αν έμειναν λίγο, κάποιοι χάραξαν αδρές γραμμές στην πορεία μας. Κι αν έφυγαν, κράτησαν για πάντα κάτι από την καρδιά, τη μνήμη και το είναι μας. Όσοι έφυγαν για πάντα, μας στοίχειωσαν με το βάσανο του «γιατί», που κανείς ποτέ δε θα μπορέσει να απαντήσει. Κι όλοι αυτοί οι άνθρωποι, μικροί και μεγάλοι αποχωρισμοί, καθένας ένα θάνατος που μας πλήγωσε, μας μάτωσε και ίσως όρισε και προσδιόρισε τη διαδρομή μας. Γιατί κάθε άνθρωπος είτε ο λάθος είτε ο σωστός στην κατάλληλη ή στη λάθος στιγμή μάς σημάδεψε με τα λόγια του, με τις πράξεις του, με τις παραλείψεις του, και μέσα στην οδύνη μας μας ανάγκασε να μάθουμε να αλλάζουμε, να γινόμαστε δυνατοί, να υποχωρούμε, να προσαρμοζόμαστε, να σκεφτόμαστε βαθύτερα ή και να γινόμαστε πιο σκληροί. Αλλά και τότε αποδώσαμε την ευθύνη στη ζωή —πόσο μοιρολατρικό!— που συνωμοτώντας με το πεπρωμένο μας έφερε τους λάθος ανθρώπους για να μας χαρίσουν μια πικρή σοφία. Και κάνοντας έναν απολογισμό διαπιστώσαμε πως μεταμορφωθήκαμε σε πικραμένους ανώφελα παντογνώστες.
* * *
Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.
Αυτό δεν είναι τραγούδι #769
Dj της ημέρας, η Τσαμπίκα Χατζηνικόλα
Έρχεται κάποτε μία στιγμή στη ζωή όλων μας και ό,τι γίνεται μετά από αυτήν μετράει αλλιώς. Όλα είναι αλλιώς. Ο χρόνος μετράει πριν και μετά από ό,τι έγινε και δεν ξεγίνεται. Εσύ βρίσκεσαι εγκλωβισμένος σε ένα κουκούλι, νιώθεις στάσιμος σε έναν κόσμο που γυρνάει χωρίς εσένα, στο χρόνο που κυλάει πέρα και ανεξάρτητα από σένα. Απ’ έξω σου, όλα φαίνονται κανονικά, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα. Είναι η εικόνα που έχεις για τους άλλους, για τους πολλούς. Και το μέσα σου… Αυτό σαν να μην υπάρχει πια, σαν να διαλύθηκε εκείνη τη στιγμή που έγινε ορόσημο για ό,τι πριν και μετά. Όσο περνάει ο καιρός και απομακρύνεσαι από το σημείο του χρόνου που πονάει, νιώθεις πως τίποτα δε μαλακώνει, μόνο βαθαίνει και φτάνει μέχρι το κόκκαλο, μέχρι το σημείο να μην μπορείς να αναπνεύσεις πια. Όλα διαλυμένα, όλα άτονα και λειψά.
Σ’ όλον αυτόν τον ορυμαγδό του μέσα σου, νησίδες φωτεινές τα μάτια, τα αγκαλιάσματα, τα λόγια φίλων. Και οι σκέψεις τους. Δε σου μιλάνε, μα ξέρεις πως και πόσο σε σκέφτονται. Εξάλλου, δεν είναι τα λόγια, αλλά ο τρόπος που προφέρονται. Και οι ματιές μεταξωτές τις ώρες που νομίζουν πως δε βλέπεις. Και τα αγκαλιάσματα τα ξαφνικά και τρυφερά, σώμα με σώμα, όταν η μέρα είναι ακόμα στα μισά και αναρωτιέσαι πώς θα καταφέρεις να την φτάσεις ως το τέλος. Τι λύτρωση που φέρνει το αγκάλιασμα, το βλέμμα, το χαμόγελο, η σκέψη φίλων! Ο πόνος μετά από όλα αυτά; Εκεί είναι ακόμα, μόνο που είναι πιο υποφερτός και έχει μια χαραμάδα τόση δα μικρή, τέλεια ικανή να τον γλυκάνει και να σε κάνει να αντέξεις μια ακόμα μέρα. Και προσδοκώντας νέες ματιές, χαμόγελα, σκέψεις και αγκαλιάσματα αγαπημένων να περιμένεις να ξημερώσει η καινούρια μέρα˙ μέσα στο μαύρο, με τα μικρά πυροτεχνήματα και τα τεχνάσματα των φίλων να τη φωτίζουν.
Ξέρετε εσείς και σας ευχαριστώ!
* * *
Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.
Ο Ζαρίφης, στην εποχή του, ήταν μάλλον ο πλουσιότερος πολίτης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, και, για την Ελλάδα, υπήρξε ο αναμφισβήτητος «φιλογενής» ευεργέτης. Λέγεται πως όταν πέθανε οι ζητιάνοι της Πόλης έκαναν έρανο και αγόρασαν στεφάνι για την κηδεία του. Ο Gustave Laffon, Γάλλος πρόξενος στη Φιλιππούπολη σχολίασε ποιητικά τον ευεργετισμό του Ζαρίφη, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα «ψυχικά» του Ζαρίφη για τους φτωχούς, «τα μικρά και τα ορφανά». Παραθέτω ένα απόσπασμα, μεταφρασμένο στα ελληνικά, από τον Τύπο της εποχής :
«Ποιος θα τους δίδει στρώµατα, κάρβουνα τον χειµώνα; και τα µικρά τα ορφανά, χωρίς προστάτη µόνα, σαν θάχουν µόνο σκέπασµα την εντροπή στον ώµο, πώς θα τολµήσουν του σχολειού να πάρουνε τον δρόµο; Όταν δε θάχουνε ψωµί, γυµνά και λερωµένα, ποια πόρτα θα κτυπήσουνε µε χέρια παγωµένα; και πόσες πόσες ορφανές και πόσες φτωχοπούλες, τώρα θα καταντήσουνε χειρότερ’ από δούλες! Ζαρίφη, δεν απέθανε το µέγα όνοµά σου, µονάχα εις τον ουρανό επήρες την καρδιά σου, γιατί δεν είχε πουθενά τόπο εδώ να µείνει. Συ ζεις, πλην, φευ! απέθανεν η Ελεηµοσύνη».[2]
Ανάμεσα στους φτωχούς αυτούς που γύρεψαν την ελεημοσύνη του Ζαρίφη ήταν και ο «φιλομαθής πτωχός» Βιζυηνός. Δυστυχώς το Δρομοκαϊτειο έσβησε αργότερα όλα τα ίχνη της προηγούμενης πορείας του. Έμεινε μόνο ο μύθος ενός ακόμη «τρελού» λογοτέχνη.
Ακούω το έξοχο τραγούδι του Νίκου Ξυδάκη. Συμπληρώνει τα κρίσιμα κενά μιας δύσκολης συγγραφικής πορείας που άρχισε με ένα αίτημα ελεημοσύνης για «αληθινή παιδεία». Σκέφτομαι πως μερικές ξεχασμένες σελίδες από την Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας γράφονται αλλιώς∙ ακόμη και στο πεντάγραμμο.
Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στοdimartblog@gmail.com.
