Η Γη του πυρός

—του Γιώργου Ζεβελάκη—

Στις κυριακάτικες περιηγήσεις μου μ’ ενδιαφέρουν βιβλία που κρύβουν εκπλήξεις. Τα εξώφυλλα -όνομα συγγραφέα, τίτλοι και εικονογράφηση- δεν ειδοποιούν πάντα για το περιεχόμενο. Απαιτείται προσεκτικό ξεφύλλισμα για να δεις περί τίνος πρόκειται. Κάποιες ενδείξεις βέβαια υπάρχουν αλλά δεν είναι επαρκείς. Ένα τέτοιο βιβλίο βρήκα την περασμένη Κυριακή στο Ελαιώνα.

Στο ροζ χαρτονένιο εξώφυλλο ο τίτλος: Η γη του Πυρός, Μάρτιος 1900, Έκδοσις Γ΄. Ανήκει στη γνωστή σειρά που εξέδιδε ο «Σύλλογος Προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων». Οι 88 σελίδες του περιέχουν τρία μέρη: εισαγωγή του Δημητρίου Βικέλα (28 σελίδες), απόσπασμα εκ της περιηγήσεως του Δαρβίνου, 1832-34 (41 σελίδες) και την περιήγηση των Γάλλων Βιλλέμς και Ρουσών, 1890 (12 σελίδες). Παρεμβάλλονται ένας χάρτης της «Νοτίας Άκρας της Αμερικής» και μια εικόνα των κατοίκων της περιοχής.

Το ολιγοσέλιδο βιβλίο έχει και σήμερα πολύ ενδιαφέρον. Την έκπληξη προκαλεί κυρίως το κείμενο του Δαρβίνου. Μια τυπική έκθεση ταξιδιωτικών εντυπώσεων μετατρέπεται από την κυρίαρχη παρουσία του αφηγητή, τον ζωντανό τρόπο γραφής και τη λεπτή παρατήρηση, σε πρωτότυπη ταξιδιωτική νουβέλα. Η επιλογή του αποσπάσματος και η ανώνυμη μετάφραση πιθανόν οφείλονται στον Δημήτριο Βικέλα (πρόεδρος και των εκδόσεων του Σ.Π.Δ.Ω.Β.) ο οποίος, εκτός των άλλων, διέθετε, κατά τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, το ταλέντο της κοινής ωφέλειας. Οι κάτοικοι στο κείμενο θα ονομάζονταν σήμερα αντί άγριοι απλώς ιθαγενείς.

Ακολουθούν οι δύο πρώτες παράγραφοι του κειμένου του Δαρβίνου:

Την 17 Δεκεμβρίου 1832, ολίγην ώραν μετά την μεσημβρίαν, το πλοίον μας επέρασεν το ακρωτήριον του Αγίου Διέγου και εισήλθεν εις το στενόν του Λεμαίρ. Παρέπλεε την ακτήν της Γης του Πυρός, αλλά πυκνά σύννεφα εσκέπαζαν τα απόκρημνα βουνά, ώστε μόλις διεκρίνοντο αι γραμμαί των. Προς την εσπέραν ηγκυροβολήσαμεν εις τον κόλπον της Καλής Επιτυχίας.

Ενώ εισερχόμεθα εις τον κόλπον, μας εδόθη χαιρετισμός, άξιος των κατοίκων του αγρίου εκείνου τόπου. Επάνω εις ένα βράχον, παρεμόνευαν άνθρωποι, κρυμμένοι μεταξύ των πυκνών δένδρων. Ότε το πλοίον επέρασεν έμπροσθέν των, ανεπήδησαν όλοι ομού, έτρεξαν προς την άκραν του βράχου, υπεράνω της θαλάσσης, και σείοντες τους μανδύας των εκραύγασαν μίαν κραυγήν δυνατήν και αλλόκοτον. Έπειτα παρηκολούθησαν το πλοίον, και μετά την δύσιν του ηλίου ήναψαν μεγάλην πυράν και ηκούσαμεν πάλιν την αγρίαν κραυγήν των. Ο κόλπος εις το ββάθος του έχει ολόγυρα υψώματα σκεπασμένα από δάσος απέραντον, πυκνόν και σκοτεινόν. Την νύκτα ο άνεμος έπνεε σφοδρότατος. Εάν ήμεθα έξω , εις το πέλαγος, δεν ηθέλαμεν καλοπεράσει. Ο κόλπος μας ήξιζε το όνομά του «Της Καλής Επιτυχίας».

Το Beagle στη Γη του Πυρός. Πιθανότατα πρόκειται για έργο του Conrad Martens, που ταξίδευε στο Beagle μαζί με τον Δαρβίνο.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Βιβλίο

from dimart https://ift.tt/33cOPJd
via IFTTT

My name is carnival

Αυτό δεν είναι τραγούδι #1449
Dj της ημέρας, ο Θοδωρής Τριανταφύλλου

Εκτός των πολλών άλλων που γράφτηκαν και συνεχίζουν να γράφονται για τον Τζόκερ του Τοdd Phillips και κυρίως τις αποθεωτικές κριτικές για την ερμηνεία του Joaquin Phoenix, μια μικρή αναφορά που γίνεται κατά την διάρκεια του φιλμ από τον πρωταγωνιστή έχει ιδιαίτερη αξία. Μιλώντας λοιπόν με την κοινωνική λειτουργό, την οποία και επισκέπτεται τακτικά μετά την νοσηλεία του, ο Άρθουρ αναφέρει ότι άκουσε στο ραδιόφωνο ένα τραγούδι από έναν τύπο, που έλεγε ότι «το όνομα του είναι καρνάβαλος» και του φάνηκε αστείο, μια και αυτό είναι και το δικό του εργασιακό παρατσούκλι ως κλόουν. Προηγουμένως έχουμε ακούσει το κομμάτι — και πρόκειται βεβαίως για το «My name is carnival» του Jackson C. Frank, ενός σπουδαίου αλλά ξεχασμένου τραγουδοποιού, η ιστορία του οποίου έχει αναλογίες με την προσωπική ιστορία του Τζόκερ.

Τα βάσανα χτύπησαν την πόρτα του Frank από νωρίς: μια μεγάλη φωτιά στο δημοτικό σχολείο του του προκάλεσε σοβαρότατα και εκτεταμένα εγκαύματα, ενώ ταυτόχρονα σκότωσε πολλούς συμμαθητές του, μεταξύ αυτών και την φιλενάδα του. Η αποθεραπεία ήταν μακρά και δύσκολη και άφησε τον Frank ψυχικά και σωματικά τραυματισμένο. Ήρθε σε επαφή με την μουσική, που υπήρξε το καταφύγιό του, και, αρκετά χρόνια αργότερα, το 1965, ηχογράφησε τον ένα και μοναδικό του δίσκο με τη βοήθεια του Paul Simon. Η ψυχική του υγεία όλο και χειροτέρευε και τελικά αποσύρθηκε από την μουσική βιομηχανία, καταλήγοντας μετά από χρόνια να ξαναγυρίσει στο σπίτι των γονιών του και να μπαινοβγαίνει στα ψυχιατρεία, διαγνωσθείς με σχιζοφρένεια, ψυχωτικός, «ανέστιος και πένης». Σαν να μην έφταναν αυτά, κάπου εκεί έχασε και το ένα του μάτι, από πιτσιρικάδες που έπαιζαν με αεροβόλο. Τελικά πέθανε το 1999 σε ηλικία 56 ετών, από επιπλοκές πνευμονίας.

Ο μοναδικός του δίσκος θεωρείται σήμερα ένα ξεχασμένο αριστούργημα του folk rock και αναφέρεται ως βασική επιρροή σε καλλιτέχνες από τον Paul Simon, τον Bert Jancsch και τον Nick Drake ως τους Fleet Foxes και την Na Yoon-sun.

Αυτή είναι εν συντομία η τραγική ιστορία του Jackson C. Frank, τον οποίο και θα μπορούσαμε να φανταστούμε να τραγουδάει ένα αντίστοιχο σπαρακτικό κομμάτι με τίτλο «My name is Joker».

* * *

Ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com
για να γίνετε ο Dj της ημέρας.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

from dimart https://ift.tt/2LPyyEc
via IFTTT

Κινούμενη άμμος 29.9.2019

—με τον Γιώργο Πήττα—

Αύγουστος 2057: «Θα έρθουν απαλές βροχές — There Will Come Soft Rains» του Ray Bradbury. Εκδόθηκε για πρώτη φορά στο αμερικανικό εβδομαδιαίο φιλολογικό περιοδικό Collier’s στις 6 Μαΐου του 1950 και σχεδόν ταυτόχρονα εντάχθηκε στα κλασικά πια «Χρονικά του Άρη». Στην ιστορία ανθρώπινη παρουσία δεν υπάρχει, καθώς «λίγο πριν» οι άνθρωποι έχουν χαθεί από τον πυρηνικό όλεθρο. Ο αναγνώστης, σαν αόρατος παρατηρητής, παρακολουθεί όσα συμβαίνουν μέσα στο σπίτι μιας οικογένειας από τις αυτόματες μηχανές που είναι προγραμματισμένες να υπηρετούν τους νεκρούς πια ενοίκους. Ο τίτλος παρμένος από το ομώνυμο ποίημα της Sara Teasdale, που περιλήφθηκε στη συλλογή Flame and Shadow (1920) και ο Bradbury το έχει εντάξει ολόκληρο στην πλοκή. (Όσοι επιθυμούν να ακούσουν, ας προσπαθήσουν να μη χάσουν την αρχή). Το εικαστικό —κάπως πειραγμένο από μένα— είναι από τη «διαφήμιση» που έκανε το Radio 4 του BBC στο τεύχος της 20ής Αυγούστου 2018 των Radio Times, όταν παρουσίασε την ιστορία για πολλοστή φορά, η πρώτη μετάδοση ήταν από το Radio Three τον Σεπτέμβριο του 1962. Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως στην παρουσίαση του 2018 τη μουσική συνέθεσε ο Antony Hopkins — στάθηκε δυστυχώς αδύνατο να την βρω.

Ακούστε την εκπομπή:

Playlist:

1. Winds, sirens & explosions (sound effects)
2. Phoebe Legere – Armageddon Go Go
3. Olivier Messiaen: Quartet for the End of Time; Movement 7
4. The Day After Soundtrack – What If The World Is Not Enough
5. Clint – Lux Aeterna/Requiem for a Tower
6. St. Vincent – The Apocalypse Song
7. Schubert – String Quartet No.13, D 804 «Rosamunde»
8. Big Country – All Go Together
9. Sofia Gubaidulina – Feast during a Plague
10. Robert Sheldon – There Will Come Soft Rains
11. Kevin Memley – There Will Come Soft Rains
12. The Goldberg Variations – Glenn Gould
13. Cigarettes After Sex – Apocalypse
14. Beethoven’s 6th (Pastorale)
15.The Beatles – A Day In The Life
16. The Beatles – Here Comes The Sun
17. Wagner: Das Rheingold
18. Fly Me To The Moon – Frank Sinatra · Count Basie And His Orchestra

Κινούμενη άμμος

Κάθε Κυριακή 21.00-23.00 ζωντανά στον Astra 92,8 (Κύπρος).
Λίγες μέρες αργότερα, στο dim/art.

Μουσική. Κυρίως στις περιοχές του κλασικού ροκ και της αφροαμερικάνικης μπλουζ σκηνής.

Λόγος. Που επιδιώκει να είναι συνεκτικός και ανθρώπινος. Απέναντι όμως σε κάθε είδους διακρίσεις και ρατσισμούς.

Η Κινούμενη Άμμος βαφτίστηκε έτσι κυρίως για να παρέχει την ελευθερία που επιθυμεί ο παραγωγός της, προκειμένου να κινείται σε διαφορετικά επίπεδα και διαθέσεις. Ορκισμένος εχθρός των «κατηγοριοποιήσεων» του τύπου «μουσική για νέους, μουσική για πένθος, για χαρούλες, για το καλοκαίρι, το απόγευμα, το πρωί», ο παραγωγός απλά ακούει αυτά που επιλέγει στο σπίτι του και στο αυτοκίνητό του και ελπίζει το ακροατήριο που τον τιμά να μην έχει πρόβλημα με άλματα που μπορεί να ξεκινούν από μια φυτεία του αμερικάνικου νότου και να καταλήγουν στον Pfitzner. Εμμονές στην εκπομπή, υπάρχουν. Ακούνε στα ονόματα Bob Dylan & Beatles. Επίσης, κατά καιρούς, η Κινούμενη Άμμος γλιστράει στα Μονοπάτια του Γαλαξία. Αυτός ήταν ο τίτλος εκπομπής που έκανε ο παραγωγός «μια φορά κι’ έναν καιρό» στο πρώτο πρόγραμμα της ΕΡΤ και κατά καιρούς επανέρχεται, με σκοτεινές ιστορίες συνοδευμένες από σκοτεινότερες μουσικές.

* * *

Εδώ κι άλλη Κινούμενη άμμος

from dimart https://ift.tt/2VcBNZH
via IFTTT

Το ποίημα της εβδομάδας 2/10

Όπως ένα «παιχνίδι ερωτήσεων»

—Μιχαήλ Μήτρας—

1. Από ποιο διαμέρισμα ακούγεται τόσο δυνατά το ραδιόφωνο;
2. Πρόσεξες αυτόν που σε κοίταξε περίεργα;
3. Τι ακριβώς σημαίνει αυτή η λέξη στ’ αγγλικά;
4. Έβρεξε χθες βράδυ;
5. Συμπλήρωσες το έντυπο της δήλωσης;
6. Ήταν φίλος σου;
7. Τι ώρα σου τηλεφώνησε;
8. Πρόλαβε να τον ειδοποιήσει;
9. Κυκλοφόρησαν εφημερίδες;
10. Το παράθυρο είναι ανοιχτό;
11. Θ’ αποφύγει την εγχείρηση;
12. Πότε επιστρέφουν απ’ τις διακοπές;
13. Θέλεις να μείνουμε σπίτι απόψε;
14. Ποιος αριθμός έχει τώρα σειρά;
15. Εκείνο το κτίριο είναι ακατοίκητο;
16. Πόσο καιρό είχαμε να ιδωθούμε;
17. Ποιος έμενε σ’ αυτό το διαμέρισμα πριν από μας;
18. Προτιμάς τσάι ή καφέ;
19. Σ’ αρέσει το καινούριο μου χτένισμα;
20. Ταχυδρόμησες τα γράμματα;
21. Απ’ το γραφείο γυρίζει σπίτι με τα πόδια ή παίρνει λεωφορείο;
22. Διάβασες αυτό το βιβλίο;
23. Νομίζει πως είναι καλός οδηγός;
24. Ποια ταινία να δούμε;
25. Θυμάσαι τι χρώμα κραγιόν έβαζε συνήθως;
26. Ήξερε πως ήταν τόσο σοβαρά άρρωστος;
27. Πώς λειτουργεί αυτή η συσκευή;
28. Νυχτώνει γρήγορα εδώ;
29. Θα μου γράφεις συχνά;
30. Υπάρχει αυλή στο πίσω μέρος του σπιτιού;
31. Πότε άλλαξε το πρόγραμμα;
32. Πάμε εκδρομή την Κυριακή;
33. Εξακριβώθηκε αν ήταν αυτοκτονία ή δυστύχημα;
34. Έχουμε ξανασυναντηθεί ή κάνω λάθος;
35. Διέψευσαν τις φήμες που κυκλοφόρησαν;
36. Είχε πολλούς ξένους φέτος στην περιοχή;
37. Ματαιώθηκε το δρομολόγιο;
38. Θέλεις ένα πορτοκάλι;
39. Πήρε την ομπρέλα μαζί της;
40. Πού έμενες το 1971;
41. Είναι καινούρια αυτά τα έπιπλα;
42. Απάντησε σ’ όλα τα ερωτήματά τους;
43. Έληξε η προθεσμία υποβολής αιτήσεων;
44. Έχει ζεστό νερό στο μπάνιο;
45. Σ’ αρέσει αυτό το τραγούδι;
46. Έδειξαν ενδιαφέρον για το θέμα;
47. Το ανέφεραν στις βραδινές ειδήσεις;
48. Πόσα χιλιόμετρα βάδιζαν κάθε μέρα;
49. Υπάρχει εδώ κοντά μια ήσυχη ακτή για κολύμπι;
50. Με ζήτησε κανείς όσο έλειπα;
51. Του έγραψε πότε έρχεται;
52. Είδες το ματς στην τηλεόραση;
53. Πόσο χρονών πέθανε η μητέρα της;
54. Θα σε φιλοξενήσουν εκεί που θα πας;
55. Μου πάει αυτό το φόρεμα;
56. Ποιο λεωφορείο θα πάρουμε;
57. Τελείωσες;
58. Τους είπε ξανά το ίδιο ανέκδοτο;
59. Εργάζεται με κανονικό ωράριο;
60. Μένει ακόμα με τους γονείς της;
61. Διαβάζεις αστυνομικά μυθιστορήματα;
62. Έχεις μια ασπιρίνη;
63. Γιατί βιάστηκαν να φύγουν ξαφνικά;

Μιχαήλ Μήτρας, Αόριστες λεπτομέρειες, Απόπειρα, Αθήνα 1990

* * *

Άλλα ποιήματα, άλλων εβδομάδων

from dimart https://ift.tt/2p8J2FQ
via IFTTT

Ταξίδι στον Ημιόροφο

—του Στέλιου Φραγκούλη—

Ο κύριος Βασίλης μάζεψε μια ελιά από κάτω, μια χαμάδα, που μάθαμε να λέμε και μεις τα κολεγιόπαιδα. Τη μασούλησε με το κλουκ-κλουκ της μασέλας του και ύστερα έβγαλε το «ουκούτσι» στην άκρη των δαχτύλων και το πέταξε στο χώμα. Οι κότες έτρεξαν να δούν τι ήταν — κατόπιν, βέβαια, το παράτησαν. Δεν έχω «δικαιολογία», εδώ που κάθομαι να θυμάμαι πράγματα με τον πραγματικό τρόπο. Εδώ όλα συνδέονται και δεν πειράζει το ψέμα, αρκεί να κρύβεται από τον εαυτό του. Αλλά ποντάρω στη γοητεία της αφαίρεσης καθώς περπατάω. Τότε έρχονται πουλιά ξένα, από μνήμες που δεν με επισκέπτονται πια και σκέψεις που ήταν στο βυθό της άγνοιας. Ελλείψει θέματος, είπα μήπως ο Γιώργος παραδεχτεί την σύνοψη μιας δεκάλεπτης αναμονής, ακουμπώντας στο τιμόνι του λεωφορείου.

Τα παράθυρα, η μπαλκονόπορτα, ανοιχτά και το ρεύμα ανέμιζε τις άσπρες κουρτίνες. Απ’ έξω περνούσε ένα κορίτσι με την τσάντα του, θα ήταν στο γυμνάσιο, όμορφο μα κάπως απεριποίητο, αφηρημένο και συμπαθές. Έστριψε το δρομάκι και πήρε τον ανήφορο λίγο λίγο, τον κουραστικό, τον ανυπόφορο ανήφορο που έπαιρνα κι εγώ γυρίζοντας απ’ το σχολείο στο σπίτι που μύριζε φαγητό. Στο σκοτεινό σπίτι όλα, κουρτίνες, κρεβάτια, πολυθρόνες είχαν ρουφήξει τη μυρωδιά της κουζίνας, περίμενε να με περιθάλψει από τα εφηβικά μου παραπατήματα, σαν αποκρουστική νοσοκόμα που επιβλήθηκε σε ηλικιωμένο από τα παιδιά του. Ω, δε ζήλευα τα νιάτα της, πυώδης χρόνος. Έχοντας διακρίνει καλά τα πρόσωπα, έχοντας μεταφράσει την αναπνευστική  έκφραση, τη σιωπή και τα μάτια που κοιτάζουν για να αποδοκιμάσουν, ξέρει το μέλλον της πια. Αλλά εδώ κοίταζα το φωτεινό σπίτι των παππούδων. Ανεμίζει, αρμενίζει στο μέλλον με άλλο πλήρωμα, φαίνονται και τα μωσαϊκά του, ήμουν δεκαεννιά χρονώ όταν η μητέρα μου έστριψε για τελευταία φορά το κλειδί. Ένα κοριτσάκι, μοδιστρούλα της Πόλης και ένας ανορθόγραφος τυπογράφος απ’ τα Βουρλά ταξίδεψαν μαζί του μπροστά στο άλσος Παγκρατίου, στον ημιόροφο. Εικόνες, συρταράκια με ψιλικά, η αθάνατη ασπρόμαυρη τηλεόραση των παιδικών μας χρόνων, η ραπτομηχανή που κράτησε το σπίτι, με το ντουλάπι της γεμάτο γαλαζόπετρες, μαγνήτες, βελόνες κ.λπ.  Τέλος πάντων, τίποτε ιδιαίτερο να μοιραστείς με κανένα, κάτι στεγνά δάκρυα μπροστά στο ασήμαντο διαμερισματάκι του παππού σου. Αλλά, καθώς κυλάει ο χρόνος, παρακάλεσες για μια μικρή στάση. Πέρασε και το κορίτσι. Όλα εντάξει, μικρά, πικρά, και η χαρά σαν ανύποπτο αρνάκι της Λαμπρής που παίζει δίπλα στη μητέρα του. Αντίο, μικρή μου έφηβη, σ’ αγαπώ, φεύγω για την Αμερική πάνω σε ένα τιτάνιο πλοίο, σου κουνάω το μαντήλι, είσαι ό,τι έχω. Και αυτή έστριψε και χάθηκε.

Ανθίζουν τα γιασεμιά  στο —ερείπιο πια— σπιτάκι, που ζούσε ο κύριος Βασίλης. Με μαύρα γυαλιά, έδιωχνε τα παιδιά που χαζολογούσαν μετά το σχολείο και σουλατσάριζαν έξω απ’ το συρματόπλεγμα της αυλής του. Ο κύριος Γιάννης, ο αστυνόμος, σκότωσε ένα κουτάβι που είχε μαζέψει ο κύριος Βασίλης. Το βρήκαμε με τη σφαίρα στο κεφάλι. Συγγνώμη, Κύριε, δε μπορούμε να Σού επιστρέψουμε τους ανθρώπους Σου, αφού δε συγχώρησες τότε μια μικρή αταξία, έχεις μικρή καρδιά. Φοβόμουν μα ακολούθησα τον παππού στο σπίτι του κυρίου Βασίλη να πάρουμε αυγά, γιατί είχε μερικές κότες. Και τότε άνθιζαν τα γιασεμιά. Σπρώξαμε την πόρτα και βρήκαμε τον πατέρα του κοριτσιού αυτού που γύρναγε απ’ το σχολείο μαζί με δυο ηλικιωμένες γυναίκες να συζητούν δυνατά. Υπό το φως των κεριών που χόρευε, το πρόσωπό του κυρ Βασίλη αποκτούσε μια κίνηση, μια ψευδαίσθηση κίνησης, στον ίσκιο της μύτης που έπεφτε ακριβώς πάνω στο λίγο ανοιχτό στόμα, στον οφρυακό ίσκιο που ενωνόταν και χωριζόταν με τους μαύρους κύκλους των ματιών. «Στην Ελλάδα τυφλός, δυο φορές τυφλός», μουρμούρησε ο παππούς τραβώντας πίσω του την αυλόπορτα.

Τι αρχίζει και τι τελειώνει, ένα ξένο πουλί κάθεται όλη μέρα και κράζει, εγώ.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις του Ρακοσυλλέκτη

from dimart https://ift.tt/2mDhgjU
via IFTTT

Κινούμενη άμμος 22.9.2019

—με τον Γιώργο Πήττα—

Στην εικόνα, το αυθεντικό εξώφυλλο από το The Magazine of Fantasy and Science Fiction, τεύχος φθινοπώρου 1950, όπου και δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά τα Παπιά των Άστρων (Duck Astra που θα λέγαμε σήμερα) του Bill Brown.

Ακούστε την εκπομπή:

Playlist:

1. Nils Frahm – Says (from AD ASTRA soundtrack)
2. Kenton/Ferguson – All The Things You Are (1950)
3. Sesame Street – If I Knew You Were Coming
4. Gene Autry Rudolph The Red Nosed Reindeer (1950)
5. Miles Davis – Birth Of The Cool (recorded 1950)
6. Hidden Citizens – Moonlight Sonata ( from AD ASTRA soundtrack)
7. The Andrews Sisters – I can dream, can’t i? (1950)
8. Maple Leaf Rag- Scott Joplin
9. Rag Mop – Ames Brothers 1950
10. Red Foley – Chattanoogie Shoe Shine Boy (1950)
11. Stan Getz Quartet – There’s a Small Hotel
12. Django Reinhardt & Stephane Grappelli – Tea For Two
13. The Ink Spots – Java Jive
14. Jon Opstad – Ignis: IV. | Ad Astra soundtrack
15. The Third Man Theme- Anton Karas (1950)
16. Teresa Brewer – Put Another Nickel In (1950)
17. Mona Lisa – Nat King Cole (1950)
18. Ad Astra | “Sounds of Space: Scored by Dev Hynes”
19. Phil Harris – The Thing (1950)
20. Goodnight Irene – Gordon Jenkins & The Weavers
21. Eric Clapton – Good Night Irene
22. Ringo Starr – Don’t Pass Me By
23. Woman – John Lennon

Κινούμενη άμμος

Κάθε Κυριακή 21.00-23.00 ζωντανά στον Astra 92,8 (Κύπρος).
Λίγες μέρες αργότερα, στο dim/art.

Μουσική. Κυρίως στις περιοχές του κλασικού ροκ και της αφροαμερικάνικης μπλουζ σκηνής.

Λόγος. Που επιδιώκει να είναι συνεκτικός και ανθρώπινος. Απέναντι όμως σε κάθε είδους διακρίσεις και ρατσισμούς.

Η Κινούμενη Άμμος βαφτίστηκε έτσι κυρίως για να παρέχει την ελευθερία που επιθυμεί ο παραγωγός της, προκειμένου να κινείται σε διαφορετικά επίπεδα και διαθέσεις. Ορκισμένος εχθρός των «κατηγοριοποιήσεων» του τύπου «μουσική για νέους, μουσική για πένθος, για χαρούλες, για το καλοκαίρι, το απόγευμα, το πρωί», ο παραγωγός απλά ακούει αυτά που επιλέγει στο σπίτι του και στο αυτοκίνητό του και ελπίζει το ακροατήριο που τον τιμά να μην έχει πρόβλημα με άλματα που μπορεί να ξεκινούν από μια φυτεία του αμερικάνικου νότου και να καταλήγουν στον Pfitzner. Εμμονές στην εκπομπή, υπάρχουν. Ακούνε στα ονόματα Bob Dylan & Beatles. Επίσης, κατά καιρούς, η Κινούμενη Άμμος γλιστράει στα Μονοπάτια του Γαλαξία. Αυτός ήταν ο τίτλος εκπομπής που έκανε ο παραγωγός «μια φορά κι’ έναν καιρό» στο πρώτο πρόγραμμα της ΕΡΤ και κατά καιρούς επανέρχεται, με σκοτεινές ιστορίες συνοδευμένες από σκοτεινότερες μουσικές.

* * *

Εδώ κι άλλη Κινούμενη άμμος

from dimart https://ift.tt/2nqIv1u
via IFTTT

Λογοκριμένη μνήμη

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα Ρήματα—

Πριν από λίγες εβδομάδες, συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από την έναρξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Με αφορμή αυτό το γεγονός, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν πρόσφατα με συντριπτική πλειοψηφία ένα ψήφισμα με τίτλο «Η σημασία της Ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης». Στο ψήφισμα αυτό, η Σοβιετική Ένωση θεωρείται συνυπεύθυνη με τη ναζιστική Γερμανία για το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ παράλληλα καλούνται «όλα τα κράτη μέλη να εορτάζουν την 23η Αυγούστου (σ.σ. ημέρα υπογραφής του Συμφώνου Μολότοφ – Ρίμπεντροπ) ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε κρατικό επίπεδο».[1] Στο ίδιο ψήφισμα δηλώνεται επίσης ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «ανησυχεί με τη συνεχιζόμενη χρήση των συμβόλων των ολοκληρωτικών καθεστώτων σε δημόσιους χώρους και για εμπορικούς σκοπούς, υπενθυμίζοντας ότι διάφορες ευρωπαϊκές χώρες έχουν απαγορεύσει τη χρήση των ναζιστικών και των κομμουνιστικών συμβόλων». Η πρόσφατη διαφοροποίηση της ψήφου των Ελλήνων ευρωβουλευτών της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ ως προς το ψήφισμα πυροδότησε μια έντονη συζήτηση στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, που οδήγησε συχνά σε λεκτικές ακρότητες γύρω από το πώς αντιμετωπίζεται σήμερα η «θεσμική μνήμη» της Ευρώπης.[2] Η κριτική, αυτή τη φορά μάλιστα, άγγιξε τους περισσότερους νεοεκλεγέντες ευρωβουλευτές της ΝΔ που ψήφισαν «λευκό», ενώ δεν έλειψαν τα σχόλια για την «απολογητική» τους στάση απέναντι στα εγκλήματα του κομμουνισμού!

Η αλήθεια είναι πως αν διαβάσει κανείς προσεκτικά το ψήφισμα καταλαβαίνει πως όντως εξισώνει τον ναζισμό με τον κομμουνισμό, καθώς στο κείμενο δεν γίνεται καμιά αναφορά στον ιδιαίτερο ρόλο της Σοβιετικής Ένωσης στον αντιφασιστικό αγώνα καθώς και στα εκατομμύρια πολιτών και στρατιωτών της, που έδωσαν τη ζωή τους για τη νίκη κατά του ναζισμού στην Ευρώπη. Η μάχη της Σεβαστούπολης, η μεγαλύτερη πολιορκητική επιχείρηση, που έκρινε το μέλλον του πολέμου, δεν αναφέρεται πουθενά. Ο χρόνος μοιάζει να έχει «παγώσει» στο σύμφωνο Μολότοφ – Ρίμπεντροπ, ενώ άλλες αντίστοιχες συμφωνίες «πολιτικού κατευνασμού» της ίδιας περιόδου δεν φαίνεται να απασχολούν τους συντάκτες του κειμένου. Μια μικρή λογοκριτική σιωπή απλώνεται πίσω από τις λέξεις. Είναι σαφές πως το κείμενο δεν είναι γραμμένο για να εξυπηρετήσει την ιστορική συνείδηση αλλά για να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα της οδύνης και του τραύματος, από τη βίαιη κληρονομιά των ολοκληρωτικών καθεστώτων.   Σε αυτή τη συχνά δύσκολη αναζήτηση μιας ηθικής αποκατάστασης, προστέθηκαν σταδιακά και οι ιδιαίτερες εθνικές ευαισθησίες των χωρών της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης.

Η συζήτηση για τη «μνήμη του Κακού» στον 20ό αιώνα άνοιξε ξανά, χωρίς κανείς να λογαριάσει τους τόνους από μελάνι που έχουν γραφτεί από τους επαγγελματίες ιστορικούς γύρω από αυτά τα γεγονότα. Μερικές φορές άλλωστε η μνήμη είναι πιο βιαστική από την ιστορία∙ ιδίως όταν είναι επιλεκτική.  Και συνήθως είναι. Τα τελευταία χρόνια,  μαζί με την αποκατάσταση των θυμάτων του ολοκληρωτισμού, αναδύθηκαν φαινόμενα ιστορικού αναθεωρητισμού, αμφισβήτησης του ηθικού μεγαλείου της αντιφασιστικής αντίστασης καθώς και αθροιστικοί συμψηφισμοί μιας αδιέξοδης «πτωματολογίας», προκειμένου να μετρηθεί ποσοτικά το «μεγαλύτερο Κακό», στον 20ό αιώνα. Ποιος άραγε υπήρξε ο θύτης στο μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας; Ο ναζισμός ή ο κομμουνισμός; Και πώς άραγε να ζυγίσει κανείς την κρίση του για τα λογής – λογής στρατόπεδα συγκέντρωσης; Οι απαντήσεις δεν είναι ούτε εύκολες ούτε δεδομένες. Δουλειά των ιστορικών είναι να τονίζουν πως η μελέτη μιας ιδεολογίας δεν μπορεί να συρρικνώνεται στην απαρίθμηση των εγκλημάτων που έγιναν στο όνομα της. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως τόσο ο ναζισμός όσο και ο «υπαρκτός σοσιαλισμός» δεν υπήρξαν αυταρχικά καθεστώτα και —διακριτές μεν αλλά εγκληματικές— εκδοχές του ολοκληρωτισμού. Τίποτε από όλα αυτά όμως δεν μπορεί να ακυρώσει το ιστορικό και αξιακό υπόβαθρο πάνω στο οποίο έχει συγκροτηθεί η παλαιότερη αλλά και η σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ένωση: τις στάχτες του Άουσβιτς αλλά και τo τείχος του Βερολίνου. Ο ναζισμός ηττήθηκε και ο κομουνισμός κατέρρευσε. Κάποτε όμως συγκρούσθηκαν μεταξύ τους. Η έκβαση μάλιστα αυτής της σύγκρουσης έκρινε, σε μεγάλο βαθμό, και το μέλλον της Ευρώπης. Ακριβώς για αυτό το λόγο, οι πολιτικοί και τα κόμματα της δημοκρατικής Ευρώπης δεν μπορούν να αντικαθιστούν την ιστορία με «ψηφίσματα μνήμης», έτσι ώστε ο αντι-κομμουνισμός να ενταχθεί πιο ομαλά στη σύγχρονη ατζέντα μιας στρεβλής «πολιτικής ορθότητας».

Πράγματι, το μήνυμα του Σολζενίτσιν άργησε να φτάσει στα φτάσει στα κόμματα της Αριστεράς του δυτικού κόσμου. Μερικά άλλωστε έκαναν πως δεν ήξεραν τίποτα για το «αρχιπέλαγος των Γκουλάγκ». Για αυτό, ακόμα και σήμερα, κάποιοι φανατικοί εξακολουθούν να παρουσιάζουν τον κομμουνισμό, δογματικά και εξιδανικευμένα, ως τη μεγάλη «χαμένη ευκαιρία» του 20ού αιώνα. Κάποιοι άλλοι συγχέουν την ιστορία μιας ιδεολογίας με τα εγκλήματα ενός καθεστώτος. Τέλος, ορισμένοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η απαγόρευση του σφυροδρέπανου μπορεί να απαλύνει τη δύσκολη μνήμη του παρελθόντος. Όμως, «ο ολοκληρωτικός κομμουνισμός έχει πεθάνει σήμερα και ο αγώνας εναντίον του είναι πια ανεπίκαιρος», γράφει  ο Τσβετάν Τοντορόφ, που μάλλον ήξερε κάτι παραπάνω για τον σταλινικό αυταρχισμό. Πράγματι, ο ολοκληρωτικός κομμουνισμός πέθανε αλλά ο αγώνας για την αποκατάσταση της δημοκρατίας σε μια σειρά από χώρες του πρώην «Ανατολικού μπλοκ» δεν έχει τελειώσει. Η ίδια όμως η ιδέα της δημοκρατίας είναι αυτή που επιβάλλει ότι η λογοκριμένη μνήμη δεν μπορεί να γίνει το αντίδοτο μιας αρκετά πολύπλοκης ιστορίας. Γιατί όταν και όπου συμβαίνει αυτό, οι νοσταλγοί του ολοκληρωτισμού χαίρονται.

[1] http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2019-0021_EL.html

[2] https://www.protagon.gr/epikairotita/eisai-erasitexnis-fasistas-eisai-neossos-marksistis-agrios-kavgas-ap-doksiadi-p-kokkali-44341915084

* Ο Γιάννης Παπαθεοδώρου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ανώμαλα ρήματα

 

from dimart https://ift.tt/2oUJd7J
via IFTTT